Amerika’da serbest çalışan, freelance iş yapan, kira ya da yatırım geliri elde eden biriysen, vergi sezonunda adını sıkça duyacağın belgelerden biri de: Form 1099.

Form 1099, maaşlı çalışanlar için kullanılan W-2 formundan farklı olarak, maaş dışındaki gelirlerin beyanı için kullanılır. Bağımsız çalışanlar, kira geliri elde edenler, faiz ya da temettü kazananlar bu formla IRS’e gelirlerini bildirmek zorundadır.

Peki bu form ne zaman gelir, kim alır, nasıl beyan edilir ve dikkat edilmesi gerekenler neler? Tüm detayları bu rehberde senin için topladık.


📌 Form 1099 Nedir?

Form 1099, ABD Gelir İdaresi (IRS) tarafından kullanılan bir tür “bilgilendirme formudur.” Maaş harici gelir elde eden kişilerin bu gelirlerinin IRS’e bildirilmesini sağlar.

Yani:

  • Serbest çalışıyorsan,
  • Bir bankadan faiz gelirin varsa,
  • Bir yatırım hesabından temettü (dividend) aldıysan,
  • Kira geliri elde ettiysen
    bu gelirler Form 1099 üzerinden IRS’e bildirilmeli.

💡 Neden Önemlidir?

  • Şeffaflık: IRS, bu formlarla vergi mükelleflerinin kazançlarını takip eder.
  • Resmi Kayıt: Gelirinin resmi bir belgesi olur. Kredi, mortgage başvurularında işe yarar.
  • Uyumluluk: Gelir beyanlarını düzgün yapmayanlar için ceza riski doğar.
  • Serbest çalışanlar için kritik: Bağımsız çalışan biriysen, bu form üzerinden gelir beyanı yaparsın.

🧾 Form 1099 Türleri

IRS’in farklı gelir türlerine göre düzenlediği birkaç temel 1099 formu vardır:

  • 1099-MISC: Kira, ödül, telif, sağlık ödemeleri ve serbest çalışanlara yapılan ödemeler.
  • 1099-NEC: Non-employee compensation (serbest çalışma karşılığı alınan ücretler).
  • 1099-INT: Banka veya finans kurumlarından elde edilen faiz gelirleri.
  • 1099-DIV: Hisse senedi temettüleri ve yatırım kazançları.
  • 1099-K: Dijital platformlar (Uber, DoorDash, Etsy, vb.) üzerinden gelir elde edenler.

📬 Form 1099 Ne Zaman ve Nasıl Gelir?

  • Ne zaman gelir? Genellikle ilgili yılı takip eden yılın 31 Ocak tarihine kadar gönderilir.
  • Kim gönderir? Sizi ödeyen kişi ya da şirket: banka, müşteri, yatırım platformu vb.
  • Nasıl gelir? Posta ile, e-posta ile ya da dijital platformlardan indirilebilir.

Eğer Şubat ortasına kadar gelmediyse, gelir sağlayan kişi veya şirketle iletişime geçmelisiniz.


📥 Kimler Form 1099 Alır?

Aşağıdaki durumlarda genellikle 1099 formu alırsınız:

  • Bir müşteriden $600 ve üzeri serbest iş geliri aldıysanız
  • Banka veya platformdan faiz/temettü kazandıysanız
  • Amazon, Etsy, Uber gibi platformlardan kazanç sağladıysanız
  • Emeklilik hesabından para çektiyseniz
  • Bir borcunuz silindiyse (1099-C)

💡 Ancak dikkat: Form gelmese bile, IRS bu geliri biliyorsa ve siz beyan etmezseniz cezai işlem görebilirsiniz.


🧾 Geliri Nasıl Beyan Etmeliyim?

  1. Tüm 1099 formlarınızı toplayın.
  2. Hatalı bilgi varsa düzeltilmesini talep edin.
  3. Her formu ayrı ayrı beyan edin.
    • Freelance gelir: Schedule C
    • Faiz: Schedule B
    • Temettü: Schedule B
    • Kira: Schedule E
  4. Giderlerinizi düşebilirsiniz.
    • Örneğin, freelance iş yapıyorsanız işinizle ilgili masrafları düşebilirsiniz.
  5. Gerekirse bir vergi uzmanına danışın.

⚠️ En Sık Yapılan Hatalar

  • Geliri eksik beyan etmek
  • Gelir gelse bile form gelmediği için bildirmemek
  • Son teslim tarihini kaçırmak
  • Federal beyan yapılırken eyalet beyanını unutmak
  • Vergi avantajlarını kullanmamak (örneğin gider düşmemek)

💸 1099 Formunun Vergisel Etkileri

  • Bu formlarda bildirilen gelirler vergiye tabidir.
  • Eğer serbest çalışıyorsanız, gelir vergisine ek olarak self-employment tax (Sosyal Güvenlik + Medicare) da ödemeniz gerekir.
  • Vergi kesintisi yapılmaz, yani verginizi kendiniz ödemelisiniz.
  • Üç ayda bir tahmini vergi ödemesi (estimated tax) yapmanız gerekebilir.

🤝 Sık Sorulan Sorular

  • Form 1099 almadım ama gelir elde ettim, beyan etmeli miyim?
    Evet, her durumda beyan edilmelidir.
  • Formda hata var, ne yapmalıyım?
    Ödeyen kişi/kurumla iletişime geçip “corrected form” isteyin.
  • 1099 ile W-2 arasındaki fark nedir?
    W-2 işverenden maaş alan çalışanlar içindir, 1099 ise bağımsız çalışanlar ve maaş dışı gelirler için.

✅ Sonuç: Form 1099’u Ciddiye Alın

Form 1099, serbest çalışanlar, yatırımcılar, içerik üreticiler, kiraya verenler ve dijital platformlarda kazanç sağlayanlar için en önemli vergi belgelerinden biridir. Form size ulaşmasa bile, IRS’e gelirlerinizi eksiksiz bildirmeniz gerekir.

Beyan etmeyi geciktirmeniz ya da ihmal etmeniz ciddi cezalarla sonuçlanabilir. Bu nedenle belgeyi doğru şekilde kontrol etmek ve zamanında beyan etmek büyük önem taşır.

Yorum bırakın

Popüler