Amerika Birleşik Devletleri’nde vergi sistemi, hem çalışanlar hem de işverenler için oldukça karmaşık olabilir. Federal ve eyalet düzeyinde ayrı ayrı vergi sistemleri bulunur ve her eyaletin kendi kuralları olduğundan süreç daha da kafa karıştırıcı hâle gelir. Bu karmaşık yapının bir parçası olarak, bir kişiyle şirket arasındaki iş ilişkisine göre farklı vergi formları doldurulmalı ve sunulmalıdır.
En sık karıştırılan iki form ise Form W-2 ve Form W-9’dur. Her ne kadar ikisi de vergi ile ilgili olsa da, aslında çok farklı amaçlara hizmet ederler. Bu yazıda, bu iki form arasındaki temel farkları detaylıca inceleyeceğiz.
Form W-2 Nedir?
Form W-2, bir işverenin bordrolu (yani maaşlı) çalışanları için hazırlayıp yıl sonunda çalışanına verdiği resmi bir belgedir. Bu formda şu bilgiler yer alır:
- Yıl boyunca çalışana ödenen toplam ücret
- Federal ve eyalet vergisi kesintileri
- Sosyal Güvenlik (Social Security) ve Medicare kesintileri
Bu form, çalışanlara her yıl en geç 31 Ocak tarihine kadar iletilmelidir. Çalışanlar da bu formu kullanarak 15 Nisantarihine kadar yıllık vergi beyanlarını yaparlar.
📝 Not: Çalışmaya başlarken doldurduğunuz Form W-4, işverenin maaşınızdan ne kadar vergi keseceğini belirlemesini sağlar. W-2 formu ise yıl sonu özeti gibidir.
Form W-9 Nedir?
Form W-9 ise bordroda olmayan, yani serbest çalışan (freelancer), sözleşmeli çalışan (contractor) ya da bireysel hizmet sağlayıcılar tarafından doldurulan bir formdur. Bu formda şu bilgiler yer alır:
- İsim ve adres
- Sosyal güvenlik numarası (SSN) veya vergi kimlik numarası (TIN)
Bu formu, çalıştığınız şirket veya kişiyle paylaşmanız gerekir. Bu bilgileri kullanarak işveren size ödeme yaptığına dair Form 1099-NEC düzenler. Ancak bu durumda işveren sizin adınıza vergi kesintisi yapmaz. Yani vergi ödemenin sorumluluğu tamamen size aittir.
W-2 ve W-9 Arasındaki Temel Farklar
| Kriter | Form W-2 | Form W-9 |
|---|---|---|
| Kim kullanır? | İşveren tarafından bordrolu çalışana verilir | Serbest çalışan/contractor tarafından doldurulur |
| Vergi kesintisi | İşveren vergi, Medicare ve SSN kesintisi yapar | Hiçbir kesinti yapılmaz, tüm vergi sorumluluğu çalışana aittir |
| IRS bildirimi | İşveren hem çalışana hem IRS’a gönderir | W-9 IRS’a gönderilmez, ama işveren W-9 bilgileriyle Form 1099 düzenler |
| Sosyal Güvenlik & Medicare | İşveren yarısını öder | Tüm yük contractor’dadır |
| Avantajlar | Sağlık sigortası, emeklilik katkısı vb. haklar olabilir | Genellikle hiçbir çalışan hakkı bulunmaz |
| Çalışma özgürlüğü | Belirli saatler ve işveren kontrolü vardır | Esnek çalışma saatleri, birden fazla müşteri alma hakkı vardır |
Çalışan mı Yoksa Serbest Çalışan mı Olduğunuzu Nasıl Anlarsınız?
- Eğer belirli saatlerde, işverenin belirlediği görevleri yerine getiriyorsanız ve işverenin gözetiminde çalışıyorsanız, siz bir çalışansınız ve W-2 formu alırsınız.
- Eğer bağımsız olarak, kendi saatlerinizi belirleyerek hizmet veriyorsanız, o zaman W-9 formunu doldurmanız gerekir.
Yanlış Form Kullanmanın Sonuçları Neler Olur?
İşveren Açısından:
- Yanlış sınıflandırma (örneğin çalışanı contractor gibi göstermek) durumunda IRS cezaları ve geçmişe dönük vergi borçlarıyla karşılaşabilirsiniz.
- Çalışanlar Form 8919 ile şikâyette bulunabilir ve eksik ödenen Medicare/Sosyal Güvenlik primlerini sizden talep edebilirler.
Çalışan Açısından:
- Yanlış sınıflandırılırsanız tüm vergi yükü üzerinize kalabilir.
- Emeklilik ve sağlık haklarından mahrum kalırsınız.
- Vergi eksikliği veya gecikmesi nedeniyle ceza alabilirsiniz.
Sonuç: Hangi Form Ne Zaman Kullanılır?
- W-2: Şirketin maaş bordrosunda yer alan, tam zamanlı veya yarı zamanlı çalışanlar içindir.
- W-9: Kendi işini yapan, proje bazlı çalışan freelancer veya contractor’lar içindir.
Hangi formun sizin için geçerli olduğunu bilmek, hem vergi planlamanızı doğru yapmanız hem de yasal sorun yaşamamanız için son derece önemlidir. Şirket kuruyorsanız ya da yeni bir iş yapmaya başlıyorsanız, bu farklara dikkat etmek, sizi ileride büyük sorunlardan korur.
Hedef Amerika 
Yorum bırakın